IR-02

Bij de aanbesteding of inzet van een hoog-risico AI-systeem voert de aanbestedende dienst een Fundamental Rights Impact Assessment (FRIA) uit vóór ingebruikname, en registreert het systeem in de Europese databank voor hoog-risico AI-systemen. De FRIA is onderdeel van het contractdossier.

De AI-verordening schrijft de FRIA specifiek voor aan publieke organisaties en entiteiten die publieke diensten leveren. Zonder FRIA is rechtmatige ingebruikname per 2 augustus 2026 niet mogelijk; het systeem mag dan niet operationeel zijn.

Een uitvoeringsorganisatie schaft een systeem aan voor automatische triage van burgeraanvragen (bijlage III, punt 5). IR-02 borgt dat de FRIA vóór ingebruikname onderdeel is van de contractuitvoeringsfase, niet een losse exercitie achteraf.

De toets is goed als de FRIA vóór ingebruikname is afgerond, de geraakte grondrechten met concrete mitigaties benoemt en een herzieningsmoment kent, zó dat de organisatie kan aantonen dat art. 27 is nageleefd en niet slechts een sjabloon is ingevuld.

[
  "FRIA-document: systeembeschrijving, doel, betrokken grondrechten, risicobeoordeling, mitigaties, monitoring",
  "Registratienummer EU-databank",
  "Herzieningsmoment bij substantieel gewijzigd gebruik",
  "Betrokken rollen: FG, CISO, juridisch adviseur, vakinhoudelijke eigenaar"
]

{
  "ICT": "Bij GPAI-componenten ketenverplichtingen (IR-03) koppelen aan de FRIA-mitigaties.",
  "ZORG": "Bij triage/risicotaxatie in zorg directe grondrechten- en gezondheidsrisico's expliciet meenemen.",
  "DEFENSIE": "Bij nationale veiligheid kan art. 346 VWEU het regime beïnvloeden; FRIA-scope hierop afstemmen.",
  "SPECIAAL": "Aw hoofdstuk 3-context; nutsfunctie en leveringszekerheid in de risicobeoordeling betrekken.",
  "SOC_ONDERWIJS": "Bij besluitvorming over personen (leerlingen, uitkeringsgerechtigden) grondrechtenimpact extra zwaar wegen."
}

{}

7, 8